Yoma
Daf 20a
משנה: טָרַף בַּקַּלְפֵּי וְהֶעֱלָה שְׁנֵי גוֹרָלוֹת. אֶחָד כָּתוּב עָלָיו לַשֵּׁם וְאֶחָד כָּתוּב עָלָיו לַעֲזָאזֵל הַסְּגָן בִּמִימִינוֹ וְרֹאשׁ בֵּית אָב מִשְּׂמֹאלוֹ. אִם שֶׁל שֵׁם עָלָה בִימִינוֹ הַסְּגָן אוֹמֵר לוֹ אִישִׁי כֹהֵן גָּדוֹל הַגְבֵּהַּ אֶת יְמִינְךָ. וְאִם בִּשְׂמֹאלוֹ עָלָה רֹאשׁ בֵּית אָב אוֹמֵר לוֹ אִישִׁי כֹהֵן גָּדוֹל הַגְּבֵּהַּ אֶת שְׂמֹאלְךָ. נְתָנָם עַל שְׁנֵי שְׂעִירִים וְאוֹמֵר לַיי חַטָּאת. רִבִּי יִשְׁמָעֵאל אוֹמֵר לֹא הָיָה צָרִיךְ לוֹמַר חַטָּאת אֶלָּא לַיי. וְהֵן עוֹנִין אַחֲרָיו בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד׃
Traduction
A la hâte, le pontife saisissait dans l’urne, calph, deux lots (133)Il les prenait vivement, pour que ce soit bien l'effet du hasard., sur l’un desquels était écrit: ''pour l’Eternel'', et sur l’autre: ''à Azazel''. Le président se trouvait à sa droite, et le chef de la section de service était à sa gauche. Si le lot attribuant le sacrifice ''à l’Eternel'' se trouvait levé dans sa droite, le président lui disait: ''ô maître, le grand pontife, élève ta main droite''; si le lot désignant la part ''à l’Eternel'' se trouvait dans sa gauche, le chef du sacrifice lui disait: ''Seigneur grand prêtre, élève ta gauche''. Il plaçait ensuite les lots sur les deux boucs, en prononçant la formule: ''à l’Eternel le sacrifice expiatoire''. Selon R. Ismaël, il n’avait pas besoin de parler de péché, mais il disait seulement: ''à l’Eternel''. Après quoi, les assistants répondaient: ''Loué soit à jamais le nom de son règne glorieux''.
Pnei Moshe non traduit
מתני' טרף בקלפי חטף פתאום בטריפה ובחטיפה וכדי שלא יתכוין במשמושו איזה של שם ויטלנו בימין לפי שסימן ירה היה כשהיה עולה לשם בימין:
והעלה שני גורלות. אחד בימין ואחד בשמאל והשעירים עומדים אחד לימין ואחד לשמאל ונותן גורל שעלה בימין על שעיר של ימין וגורל שעלה בשמאל על שעיר של שמאל:
ראש בית אב אומר לו וכו'. לפי שהוא עומד משמאלו:
לה' חטאת. שם המפורש היה מזכיר והוא שם המיוחד בכתיבתו כדאמרי' בפ' דלעיל בהלכה ו:
ר' ישמעאל אומר וכו'. ואין הלכה כר' ישמעאל:
והן. השומעין שם המפורש עונין אחריו בשכמל''ו:
הלכה: טָרַף בַּקַּלְפֵּי כול'. לֹא סוֹף דָּבָר קַלְפֵּי אֶלָּא אֲפִילוּ קַלָּתוֹת. וְלָמָּה אָֽמְרוּ קַלְפֵּי. כְּדֵי לַעֲשׂוֹת פּוֹמְפֵּי לַדָּבָר. וְיָבִיא שְׁנֵי חוּטִין. אֶחָד שְׁחוֹר וְאֶחָד לָבָן. וְיִקְשׁוֹר עֲלֵיהֶם וְיֹאמַר. זֶה לַשֵּׁם וְזֶה לָעַזָּאזֵל. תַּלְמוּד לוֹמַר גּוֹרָ֤ל אֶחָד֙ לַֽיי. שֶׁיְּהֵא נִיכָּר שֶׁהוּא לַיי. וְגוֹרָ֥ל אֶחָד֭ לַעֲזָאזֵֽל׃ שֶׁיְּהֵא נִיכָּר שֶׁהוּא לָעַזָּאזֵל. וְיָבִיא שְׂנֵי צְרוֹרוֹת. אֶחָד שְׁחוֹר וְאֶחָד לָבָן. [וְיִתֵּן עֲלֵיהֶם] וְיֹאמַר. זֶה לַשֵּׁם וְזֶה לָעַזָּאזֵל. תַּלְמוּד לוֹמַר גּוֹרָ֤ל אֶחָד֙ לַֽיי. [שֶׁיְּהֵא נִיכָּר שֶׁהוּא לַיי. וְגוֹרָ֥ל אֶחָד֭ לַעֲזָאזֵֽל׃ שֶׁיְּהֵא נִיכָּר שֶׁהוּא לַעֲזָאזֵֽל. וְיִכְתּוֹב עֲלֵיהֶם וְיֹאמַר. זֶה לַשֵּׁם וְזֶה לָעַזָּאזֵל. תַּלְמוּד לוֹמַר גּוֹרָ֤ל אֶחָד֙ לַֽיי.] שֶׁיְּהֵא מוֹכִיחַ עַל עַצָמוֹ שֶׁהוּא לַיי לְעוֹלָם. וְגוֹרָ֥ל אֶחָד֭ לַעֲזָאזֵֽל׃ שֶׁיְּהֵא מוֹכִיחַ עַל עַצָמוֹ שֶׁהוּא לָעַזָּאזֵל לְעוֹלָם. הָדָא אָֽמְרָה. חֲקּוּקֵים הָיוּ.
Traduction
En réalité, il n’est pas indispensable de tirer ces deux bulletins d’une urne; on peut aussi se servir d’un panier quelconque, et il n’est question d’urne que pour donner à la cérémonie plus d’éclat (pompa). A quoi bon graver les sorts sur des tablettes? Ne suffirait-il pas d’y placer 2 fils, l’un blanc l’autre noir, que l’on attacherait ensuite sur les boucs, en disant que l’un est destiné à Dieu, l’autre à Azazel? C’est qu’il est écrit (Lv 16, 8), un lot sera pour l’Eternel; il faut donc que ce soit un objet stable comme tel (134)Le fil pourra déteindre. Voir Sifri sur Lv 16)., faisant connaître d’avance lequel est destiné à Dieu et lequel à Azazel. Mais pourquoi ne pas prendre deux pierres, l’une blanche et l’autre noire, établissant ces distinctions? C’est qu’à leur simple vue on ne saurait préciser leur destination. Pourquoi ne pas inscrire leur but sur chacune, au lieu d’écrire sur des tablettes? C’est que cette destination visible devra être perpétuelle, non passagère (comme sur des pierres). Aussi, l’on dit que les tablettes étaient gravées.
Pnei Moshe non traduit
גמ' לא סוף דבר קלפי. לאו דוקא בקלפי המיוחדת לכך אלא אפילו הניח הגורלות בקלתות נמי שרי ולמה אמרו בקלפי המיוחדת כדי לעשות פומבי ופרסום לדבר:
ויביא שני מינין וכו'. ולמה היו צריכין לכתוב עליהן השמות ולא סגי בקשירת חוטין על הגורלות אחד לבן וכו' לסימן:
ת''ל גורל וכו'. שיהא ניכר וכו'. ואין קשירות החוטין ניכר כל כך:
ופריך ואכתי יביא שני צרורות וכו'. ויתן על השעירים ויאמר וכו' וזה ניכר ביותר:
תלמוד לומר גורל וכו'. כלומר שצריך שיהא ניכר שהן לגורלות ופריך ואכתי יכתוב עליהן שהן גורלות אבל למה יכתוב בפירוש על זה לשם וכו' אלא ויאמר זה לה' וכו':
ת''ל גורל אחד לה'. למד שצריך שיהא מוכיח על עצמו שהוא לה' לעולם וכו':
הדא אמרה חקוקים היו עליהם זה לה' וכו' כדי שיהא מתקיים לעולם וכל הני דרשות דקאמר מדכתיב מיותר בקרא ונתן אהרן על שני השעירים גורלות גורל אחד לה' וגו'. דאלו היה כתיב גורלות לה' וגו' הייתי אומר שיעשה איזה סימן להכי כתב עוד גורל ואלו היה כתוב גורל לה' וגורל לעזאזל ולא כתב אחד הייתי אומר יכתוב עליהם גורלות אבל לא בפירוש אלא יאמר זה לה' וכו' ת''ל גורל אחד לה' וגו' מלמד שיהיו חקוקים עליהם השמות לעולם:
וְתַנֵּי כֵן. בִּשְׁתֵּי קַלְפִיּוֹת נִתְחַלְּקָה אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל. אַחַת שֶׁהַגּוֹרָלוֹת נְתוּנִין בְּתוֹכָהּ וְאַחַת שֶׁשְּׁמוֹת הַשְּׁבָטִים בְּתוֹכָהּ. וּשְׁנֵי פִירחֵי כְהוּנָה עוֹמְדִים. מַה שֶׁזֶּה מַעֲלֶה וָזֶה מַעֲלֶה זָכָה. בִּשְׁלֹשָׁה דְבָרִים נִתְחַלְּקָה אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל. בְּגוֹרָלוֹת בְּאוּרִים וְתוּמִּים וּבִכְסָפִים. הָדָא הוּא דִּכְתִיב וַיַּשְׁלֵךְ֩ לָהֶ֨ם יְהוֹשֻׁ֧עַ גּוֹרָ֛ל לִפְנֵ֣י יְי בַּמִּצְפֶּה. גּוֹרָ֛ל אֵילּוּ הַגּוֹרָלוֹת. לִפְנֵ֣י יְי אֵילּוּ אוּרִים וְתוּמִּים. רַ֖ב לִמְעָֽט׃ אֵילּוּ הַכְּסָפִים. אָמַר רִבִּי אַבִּין. אִילְמָלֵא שֶׁנָּתַן הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא חֵן כָּל מָקוֹם בְּעֵינֵי יוֹשְׁבָיו לֹא הָֽיְתָה אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל מִתְחַלֶּקֶת לְעוֹלָם. וְתַנֵּי כֵן. שְׁלֹשָׁה חֵינִים הֵן. חֵן אִשָּׁה בְעֵינֵי בַעֲלְהּ. חֵן מָקוֹם בְּעֵינֵי יוֹשְׁבָיו. חֵן מִקַּח בְּעֵינֵי לוֹקְחְיו. רִבִּי אַבָּא בְרֵיהּ דְּרִבִּי פַּפַּי רִבִּי יְהוֹשֻׁעַ דְּסִיכְנִין בְשֵׁם לֵוִי. אַף לְעָתִיד לָבוֹא הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא עוֹשֶׂה כֵן. הָדָא הִיא דִּכְתִיב וְנָתַתִּ֤י לָכֶם֙ לֵ֣ב חָדָ֔שׁ וגו'. וְנָֽתַתִּ֥י לָכֶם֭ לֵ֥ב בָּשָֽׂר וגו'׃ שֶׁהוּא בוֹשֵׂר בְחֶלְקוֹ שֶׁלְחֲבֵירוֹ.
Traduction
On a enseigné de même (135)B., Baba Batra 122a.: au moyen de 2 urnes, on fit le partage de la Palestine, l’une comprenant les divisions territoriales, l’autre contenant les noms des tribus; et 2 cohanims adolescents tiraient un bulletin de chacune, puis leur jonction formait une attribution de terre désormais acquise. Par 3 objets la Palestine a été répartie en ses divisions: par la voie du sort, par le pacte du pontife, ou les Ourim et Toumim, par une compensation pécuniaire (en dédommagement des grandes distances loin du centre). Ainsi, 1° il est écrit (Jos 18, 10): Josué leur jeta le sort devant l’Eternel à Miçpa (136)Jér., (Sanhedrin 6, 3) ( 23b).; 2° l’expression employée là, ''devant Dieu'', est applicable (137)Bereshit Rabba, n¡ 26. au dit pectoral (où les noms des tribus avec leur terre étaient aussitôt marqué); 3° il est dit (Nb 26, 56): par égard au plus grand et au plus petit nombre, ce qui indique une égalisation par de l’argent. R. Abin dit: si Dieu n’avait pas fait que chacun se plût dans la place assignée (138)Littéral.Ê: que chaque emplacement soit agréable ˆ ses habitants., il n’y aurait jamais pu y avoir d’entente pour le partage (139)On n'ežt pas accepté l'arrt du sort, et chacun aurait prétendu ˆ la plus belle part.. On dit à ce propos que 3 choses doivent plaire (140)B., Sota 47a.: la femme doit plaire à son mari, la localité à l’habitant, l’achat à l’acquéreur. En effet, dit R. Aba b. R. Papi, ou R. Josué de Sikhnin au nom de Lévi: dans le monde futur, Dieu agira ainsi, comme il est dit (Ez 36, 26): je mettrai en vous un cœur neuf, etc., je vous donnerai un cœur de chair, dernier terme que l’on peut entendre dans ce sens (141)Ber. Rabba, n¡ 34.: un cœur méprisant la part d’autrui (sans envie et content de son sort).
Pnei Moshe non traduit
ותני כן וכו'. כלומר וכן מצינו בחלוקת א''י שהיו בקלפיות וגורלות שכתוב עליהן השמות:
מה שזה מעלה'. משמות הגבולין בקלפי הא' וזה מעלה משמות השבטים מקלפי הב' זכה כל אחד ואחד בגורלו:
ובכספים. שהיו מעלין זה לזה מה שחלקו יפה משל חבירו כדדריש מדכתיב בין רב למעט להשוות בין החלק המרובה והיפה לבין המועט בכספים:
אלמלא שנתן הקב''ה חן וכו' והיה כל אחד אומר אני חפץ בחלק זה אלא שנתן הקב''ה חן לכל א' וא' בחלקו:
ונתתי לכם לב בשר. ודריש מלשון. בושר שיהא כל אחד בוסר וממאס בחלק חבירו ואינו חפץ אלא בחלקו מפני החן שיהיה לו במקומו:
וְעַל כּוּלָּן הָיָה בֶּן זוֹמְא אוֹמֵר. מִשֶּׁלָּךְ יִתְּנוּ לָךְ. וּבִשְׁמָךְ קוֹרִין אוֹתָךְ. וּבָשִׁבְחָךְ מוֹשִׁיבִין אוֹתָךְ. 20a וְאֵין שִׁכְחָה לִפְנֵי הַמָּקוֹם. וְאֵין אָדָם נוֹגֵעַ בְּמוּכָן לָךְ.
Traduction
De tous, Ben-Zoma disait (132)V. Sentences, p. 124.: ils te rendent (à Dieu) ce qui leur vient de toi, on t’appellera par ton nom, on te mettra à la place qui t’est due: personne ne touche à ce qui est destiné à un autre, et aucune règne n’a de contact avec un autre (ne peut l’empêcher).
Pnei Moshe non traduit
ועל כולן היה בן זומא אומר וכו'. משום שרצו לדחותן וסוף סוף הוכרחו לשלוח אחריהם ולכפול להן שכרן:
ואין שכחה לפני המקום. שלא תאמר אולי נשכחתי כמת מלב אין שכחה לפניו ברוך הוא ואין אדם נוגע במוכן לך:
הדרן עלך אמר להם הממונה
Yoma
Daf 20b
נָגַע בָּהֶן כְּשֵׁהֵן לְמַטָּה וְנִתְעָֽרְבוּ. 20b אֵין הַשְּׂעִירִים כְמִצְוָתָן. וּמִשֶּׁהֶעֱלָה אוֹתָן נָגַע בָּהֶן וְנִתְעָֽרְבוּ. הַשְּׂעִירִים כְמִצְוָתָן. וּבַעֲלִייָתוֹ נָגַע בָּהֶן וְנִתְעָֽרְבוּ. אָמַר. אִם שֶׁלַּשֵּׁם יַעֲלֶה בִימִינִי יִקְדַּשׁ זֶה שֶׁעַל יְמִינִי. קָדַשׁ. אִם שֶׁלַּשֵּׁם יַעֲלֶה בִשְׂמֹאלִי יִקְדַּשׁ זֶה שֶׁעַל שְׂמֹאלִי. קָדַשׁ. וַאֲפִילוּ אִם אָמַר. אִם שֶׁלַּשֵּׁם יַעֲלֶה בִימִינִי יִקְדַּשׁ זֶה שֶׁעַל שְׂמֹאלִי. קָדַשׁ. אִם שֶׁלַּשֵּׁם יַעֲלֶה בִשְׂמֹאלִי יִקְדַּשׁ זֶה שֶׁעַל יְמִינִי. קָדַשׁ. אֲבָל אִם אָמַר. בֵּין שֶׁלַּשֵּׁם יַעֲלֵה בִימִינִי בֵּין שֶׁלַּשֵּׁם יַעֲלֵה בִשְׂמֹאלִי. לֹא יִקְדַּשׁ אֶלָּזֱה שֶׁעַל יְמִינִי. לֹא יִקְדַּשׁ אֶלָּא זֶה שֶׁעַל שְׂמֹאלִי. לֹא קָדַשׁ. מִפְּנֵי שֶׁהוּא קוֹבְעָן בַּפֶּה.
Traduction
Si après avoir touché les lots au fond de l’urne, ceux-ci se trouvent mêlés (sans que l’on sache alors lequel des deux désigne la part à l’Eternel), les boucs qui se trouveraient ainsi mal désignés (confondus) ne peuvent pas être pris pour ce service officiel (et devront être remplacés). Si le mélange a eu lieu après que le pontife les a retirés de l’urne, l’opération est valable, en dépit du contact des mains qui a produit la confusion (la désignation avait été faite d’une façon valable). Comment opère-t-on en ce dernier cas? Voici ce que le pontife dira: si dans ma main droite était le lot ''à l’Eternel'', le bouc de droite devra être consacré comme tel; si ce lot était dans ma gauche, le bouc de ce côté sera consacré. Si même il déclare qu’au cas où sa main droite porte le lot ''à l’Eternel'', celui de la gauche devra être consacré, cette déclaration sera valable, ainsi qu’à l’inverse (cette réciprocité est admise, en raison du déplacement des lots). Lorsque cependant il s’exprime ainsi: ''soit que le lot à l’Eternel m’arrive par la main droite, soit qu’il m’arrive par la main gauche, je déclare seulement vouloir consacrer le bouc qui est à ma droite, ou seulement celui qui est à ma gauche'', une telle déclaration est sans valeur, parce que la désignation de ce qui est consacré se trouve avoir été faite de vive voix, au lieu de l’être par la voix du sort,
Pnei Moshe non traduit
נגע בהן וכו'. מהדר להמתני' אם כשהגורלות עדיין מונחין למטה בהקלפי וכשנגע בהן להעלותן נתערבו ואינו יודע איזה של ימין ואיזה של שמאל:
אין השעירים כמצותן. שאם אח''כ נתן על זה של שם ועל זה של עזאזל אין זה כמצותן לפי שעליית הגורל היא המצוה והרי נתערבו קודם עלייתן:
ומשהעלה. ואם משהעלה אותן מהקלפי זה לימינו וזה לשמאלו וקודם שהניח עליהן נגע בהן ונתערבו בכי האי גוונא השעירים כמצותן. לפי שבשעת עלייתן עדיין לא נתערבו וכדמסיק ואזיל:
ובעלייתו וכו'. כלומר וכיצד יעשה אם בשעת עלייתו נגע בהן ונתערבו שאתה אומר אם משהעלה נתערבו השעירים כמצותן:
אומר אם של שם וכו'. כלומר אם כשמבקש להעלותן נתערבו יאמר אם של שם יעלה בימיני יהיה זה שעל ימיני קדש ואם של שם יעלה בשמאלי וכו' וכן אם לאחר שהעלה נתערבו יאמר אם של שם עלה בימיני וכו' ונותן מה שיראה שהוא בימינו על שעיר הימיני ואת של שמאל על השמאלי והרי הן כמצותן:
ואפילו אם אמר וכו'. כלומר אע''פ שזה של שם יעלה בימיני יקדש לשם זה שעל שמאלי וכן להיפך אפילו בכה''ג קדש הוא כמו שאמר דהואיל ונתערבו יכול הוא לומר כן ואין זה כקורא שם בפיו בלבד דמ''מ על ידי עליית הגורל הוא מקדשו:
אבל אם אומר בין של שם יעלה בימיני וכו' לא יקדש אלא זה של ימיני. או לא יקדש אלא זה שעל שמאלי לא קידש ולא אמר כלום:
מפני מה. ומה טעם מפני שזה קובען בפה הוא ותנינן לקמן הגורל עושהו חטאת ואין השם עושהו חטאת:
אָֽמְרָה הַתּוֹרָה גּוֹרָלוֹת. גּוֹרָלוֹת שֶׁלְּכָל דָּבָר. יְכוֹל יִתֵּן שְׁנֵי גּוֹרָלוֹת עַל זֶה וְּשְׁנֵי גּוֹרָלוֹת עַל זֶה. תַּלְמוּד לוֹמַר גּוֹרָלוֹת גּוֹרָ֤ל אֶחָד֙ לַֽיי וְגוֹרָ֥ל אֶחָד֭ לַעֲזָאזֵֽל׃ יְכוֹל יִתֵּן שֶׁלְשֵׁם וְשֶׁלְעַזָּאזֵל עַל זֶה וְשֶׁלְשֵׁם וְשֶׁלְעַזָּאזֵל עַל זֶה. תַּלְמוּד לוֹמַר גּוֹרָ֤ל. וְלֹא דָא קַדְמִייָתָא. כֵּינִי. יְכוֹל מִשֶּׁהוּא נוֹתֵן שֶׁלְשֵׁם עַל שֶׁלְשֵׁם וְשֶׁלְעַזָּאזֵל עַל שֶׁלְעַזָּאזֵל יַחֲזוֹר וְיַחֲלִיף. תַּלְמוּד לוֹמַר גּוֹרָ֤ל אֶחָד֙ לַֽיי. אֵין כָּאן לַשֵּׁם אֶלָּא אֶחָד. וְגוֹרָ֥ל אֶחָד֭ לַעֲזָאזֵֽל. אֵין כָּאן לַעֲזָאזֵל אֶלָּא אֶחָד.
Traduction
selon la prescription biblique (Lv 16, 8). Ils pourront se composer de n’importe quels matériaux (en métal ou en bois). On aurait pu croire que le pontife devra mettre les deux lots sur l’une et l’autre victime (après désignation faite par les mains); c’est pourquoi il est dit (ibid.): les lots, à un à l’Eternel et un autre à Azazel (non les deux); et ce n’est pas à dire qu’il devra mettre le lot à l’Eternel et celui d’Azazel sur une victime, puis autant sur l’autre, parce qu’il est spécifié (dans le texte): un lot. Est-ce que cette seconde partie de l’enseignement ne répète pas (en d’autres termes) ce qui a été dit au commencement? Voici en effet comment il faut modifier cette fin: est-ce qu’après avoir placé le lot à l’Eternel sur la victime ainsi désignée, le lot à Azazel sur l’autre victime ainsi fixée, le pontife peut ensuite échanger les lots (afin de tenir compte du premier terme biblique lots, au pluriel)? Non, en raison de ce qu’il est dit: un lot à l’Eternel, il sera seul; et, de même, un lot à Azazel, un seul.
Pnei Moshe non traduit
אמרה התורה גורלות. סתם גורלות של כל דבר יכול הוא לעשות:
יכול יתן וכו'. ברייתא היא בת''כ וקס''ד דהאי יכיל יתן בתרא נמי מיתפרש שיתן בתחלה שניהם על זה ועל זה והלכך פריך ולא דא קדמיתא הלא כבר אמר יכול יתן שני גורלות על זה וכו' וכלומר מדכתיב ונתן אהרן על שני השעירים גורלות יכול יתן שניהם על זה ועל זה ת''ל גורלות גורל א' וכו' הגורלות שאני אומר לך הוא שיתן גורל אחד וכו' ומאי האי דהדר קאמר יכול יתן של שם ושל עזאזל וכו'. היינו הך קדמייתא:
כיני. הכי קאמר:
יכול משהוא נותן של שם על של שם וכו' יחזור ויחליף. כלומר אע''פ שזה שנתן עליו של שם יתקיים לשם וכן זה לעזאזל מכל מקום יכול הייתי אומר יחזור ויחליף הגורלות אחר כך ליתן של זה על זה ושל זה על זה כדי לקיים ונתן על שני השעירים גורלות דמשמע שני גורלות על כל אחד:
ת''ל גורל אחד לה' אין כאן לשם אלא אחד וכו'. דכמו שאינו יכול להחליף את זה לזה ואת זה לזה כך לא יחליף הגורלות מזה לזה ומזה לזה:
צִיץ הָיָה כָתוּב עָלָיו קוֹדֶשׁ לַיי. קוֹדֶשׁ מִלְּמַטָּן וְשֵׁם מִלְּמַעֲלָן כְּמֶלֶךְ שֶׁהוּא יוֹשֵׁב עַל קַתֶדְרִין שֶׁלּוֹ. וְדִכְווָתָהּ. אֶחָד מִלְּמַטָּן וְשֵׁם מִלְּמַעֲלָן. אָמַר רִבִּי אֶלְעָזָר בֵּירִבִּי יוֹסֵי. אֲנִי רְאִיתִיו בְּרוֹמֵי וְלֹא הָיָה כָתוּב עָלָיו אֶלָּא שִׁיטָּה אַחַת קוֹדֶשׁ לַיי.
Traduction
Sur le frontal du pontife (142)B., Suka 5aÊ; Shabat 63b., il y avait l’expression: saint à Dieu. Dans la ligne du bas, il y avait la qualification (saint à), et au-dessus planait le nom divin, comme un roi assis sur son trône (cathedra); de même, pour les lots, il y avait l’expression ''un lot à...'' au bas, et le mot ''Eternel'' au-dessus. R. Eliézer b. R. Yossé raconte (143)B., Meila, 17b. avoir vu le frontal à Rome (parmi les dépouilles rapportées de Jérusalem), et l’on y voyait écrits en une ligne les mots ''saint à Eternel''.
Pnei Moshe non traduit
ציץ היה כתוב עליו וכו'. כמלך שהוא יושב על קתדרון. הכסא שלו לפיכך השם מלמעלן:
ודכוותה. מה שהיה כתוב על הגורל לה' היה כתוב אחד מלמטה והשם מלמעלן:
אני ראיתיו ברומי. להציץ של כ''ג כשהראו לפניו בגדי כהונה שלקח טיטוס הרשע:
Textes partiellement reproduits, avec autorisation, et modifications, depuis les sites de Torat Emet Online et de Sefaria.
Traduction du Tanakh du Rabbinat depuis le site Wiki source